Frederika Gomperts-Philips

Clara Kroes

Frederika Philips was de dochter van Simon Jacobus Philips en Helena Margaretha Ornstein.

Op 3 januari 1933 trouwde ze met de weduwnaar Henri Gomperts. Ook voor Philippa was dit het tweede huwelijk. Ze was eerder getrouwd geweest met Willem J. Goudeket en weduwe geworden. Het tweede huwelijk van Frederika en Henri werd groots gevierd, zowel met een burgerlijke huwelijk als met een choepa. Door te trouwen werd ze stiefmoeder van Ernst Henri Gomperts.

Choepa is de gangbare term voor een huwelijksplechtigheid. De eigenlijke betekenis van het woord choepa is baldakijn. Het Joodse huwelijk vindt plaats onder een baldakijn of afdak, als symbool van het nieuw te stichten huis (bron: Joods Cultureel Kwartier).

Werk

Frederika Philips was lid van het schoolbestuur van de Amsterdamse Nijverheidsschool. Toen de bezetter in 1941 verbood dat joodse kinderen samen met niet-joodse medeleerlingen naar school gingen moesten de 680 joodse leerlingen van de Amsterdamse nijverheidsscholen naar speciale joodse scholen in de Valckenierstraat en het Hortusplantsoen. 

De man van Frederika runde een handel in dames mode-artikelen op de Oudezijds Voorburgwal 129 met een bijbehorende confectiefabriek in de Foeliestraat 14-20. Hij was ook voorzitter/directeur van de SA Rudelsheimstichting, een instelling voor joodse kinderen met een verstandelijke beperking.

‘Gesperrt’ maar toch op transport

Frederika en haar man waren ‘gesperrt’ vanwege hun functies. Maar werden op 15 februari 1944 toch op transport gezet naar Bergen Belsen. Frederika is daar op 26 Juni 1944 om het leven gebracht. Haar man op 18 Juli 1944. Stiefzoon Ernst Henri was al in 1942 in Auschwitz vermoord.

Brieven

Vanuit Westerbork heeft de familie nog brieven gestuurd - waarvan er 6 bewaard zijn gebleven. Ze beschrijven de situatie in Westerbork (de overvolle barakken) en de dingen waaraan behoefte is, zoals roggebrood, bleekpoeder, extra slaapzakken en vooral ook lege groenteblikken om spullen in te bewaren. De bewaard gebleven brieven zijn ondertekend met "R", Rie, of H+R. De website van het Cultureel Joods Kwartier schrijft de brieven toe aan Frederika (Rika) Gomperts-Philips.

Struikelstenen

In de Vondelstraat horen drie struikelstenen voor de familie Gomperts Philips te liggen. Maar nu even niet. Op mijn navraag blijkt dat de stenen tijdelijk zijn weggehaald vanwege voorgenomen werkzaamheden aan de trottoirs. Het is de bedoeling dat de herdenkingsstenen daarna terugkomen. In het huis van de familie is tegenwoordig het Marokkaanse Consulaat gevestigd

Foto’s

Struikelstenen: Rick Hoogervorst, Traces of War

Brief: Joods Cultureel Kwartier

In dit filmpje kunt u beelden van een choepa bekijken in de Portugees-Israëlietische Synagoge in Amsterdam: https://www.joods.nl/2019/01/choepa-in-de-portugese-synagoge-in-amsterdam/