Joseph Spijer
Geboren:
Alkmaar,
Vermoord:
Sobibor,
Bereikte de leeftijd van
33 jaar
Swammerdamstraat 18 III, Amsterdam
Iemand anders heeft het naambordje gemaakt voor Joseph. Ik heb aangegeven wel het archiefonderzoek te willen doen. Dit is wat ik gevonden heb over hem:
Joseph werd geboren in Amsterdam op 19 september 1909 in Alkmaar en was een zoon van Elkan Spijer (koopman van beroep) en Grietje Spijer. Zijn ouders zijn beiden in de oorlog vermoord, Elkan op 15 december 1942 in Auschwitz-Birkenau en Grietje op 4 juni 1943 in Sobibor. Joseph had 2 broers en 1 zus, 1 broer overleefde de oorlog.
Militaire dienst
Bij de keuring voor militaire dienst op 2 april 1928 werd Joseph gemeten, hij was 1,722 meter groot en werd goedgekeurd. Volgens het militieregister had Joseph 7 jaar lager onderwijs doorlopen, 2 jaar handelsonderwijs gevolgd en was hij bediende in een tabakshandel. Op 2 mei 1929 werd hij ingelijfd, om op 10 mei 1929 voor één jaar vrijgesteld te worden, waarna hij op 10 mei 1930 voorgoed werd vrijgesteld wegens “kostwinnerschap”.
Huwelijk
Op 14 juni 1933 trad Joseph in het huwelijk met Rosa de Jong. Rosa was een dochter van Abraham de Jong en Maaike Cohen. Haar vader, een diamantversteller, overleed in 1932 op 11 mei, toen was hij 60 jaar oud. Haar moeder werd op 17 september 1942 vermoord in Auschwitz-Birkenau, zij was 70 jaar. Rosa had 7 broers en 3 zussen, slechts 2 broers hebben de oorlog overleefd.
Beroep
Het beroep van Joseph was sigarenwinkelier, Rosa was lompennaaister van beroep.
Gezinsuitbreiding
Op 28 mei 1937 kregen Rosa en Joseph een zoontje, zij vernoemden hem naar hun beider vaders, Abraham Elkan.
Paspoort
Het paspoort van Joseph had nummer 679600, werd afgegeven op 15 november 1939 en was geldig tot 15 november 1941.
Aankomst Westerbork
Het gezin werd, volgens de kaarten van de Joodse Raad, op 4 april 1943 ingeschreven in Westerbork en ingedeeld in barak 63.
Op transport
Ze mochten slechts 3 nachten blijven, op 6 april 1943 werden zij al op transport gesteld. Dat transport ging met 2020 personen naar Sobibor.
Aankomst Sobibor 9 april 1943
Volgens getuigenis van 2 vrouwen die dit transport hebben overleefd (Ursula Stern en Selma Wijnberg, de enige overlevenden van dit transport) werden, nadat de mannen en vrouwen van elkaar waren gescheiden, zo’n 100 personen voor werk geselecteerd. De rest van het transport werd in groepen van 500 tot 600 mensen naar Lager 2 gevoerd, waar Oberscharführer Michel sprak dat ze eerst ontluisd en dan naar Oekraïne zouden gaan. De vrouwen moesten zich in barakken uitkleden en de mannen op het open veld. Zonder te weten wat ze te wachten stond werden ze met de kinderen naar de gaskamers in Lager 3 gebracht.
Vermoord 9 april 1943
Joseph zal bij de groep mannen zijn ingedeeld en Rosa met hun zoontje Abraham Elkan bij de groep vrouwen, alle drie werden vermoord op 9 april 1943.
Tot slot
Bronnen: Stadsarchief Amsterdam (Bevolkingsregister, archiefkaarten), Arolsen Archieven (kaarten Joodse Raad), Digitaal Joods Monument, boek “Vernietigingskamp Sobibor, de transportlijsten” van Jules Schelvis.
De gevonden informatie zal ook gedeeld worden op het Digitale Joods Monument.
