Jacob Kloot

Janet Vlug

Jacob Kloot, die zichzelf Kloots noemde, kwam uit een groot Joods gezin in Amsterdam. Zijn vader was koopman en controleur in de groentehandel. Jaap, was creatief en begon te studeren aan de Nieuwe Kunstschool aan de Reguliersdwarsstraat 73 in Amsterdam, waar hij lessen volgde bij Paul Citroen op de afdeling 'schilderen en tekenen'. Vanwege zijn ondernemerschap en organisatietalent werd hij vanaf 1936 verantwoordelijk voor het secretariaat van de Nieuwe Kunstschool, als bijbaan.

Op 25-jarige leeftijd trouwde Jaap in 1941 met de van oorsprong Russische Anna Galinka Ehrenfest, die hij had leren kennen op de Nieuwe Kunstschool. Naast zijn werk als kunstenaar, was Jaap ook uitgever en eigenaar van de uitgeverij Corunda, gevestigd aan de Keizersgracht in Amsterdam.

El Pintor was een gezamenlijke creatie van Jaap Kloot en Galinka Ehrenfest. Vanaf 1941 publiceerden zij kinderboeken en -spellen onder het pseudoniem ‘El Pintor’, aangezien zij vanwege hun Joodse afkomst werden vervolgd. Galinka was het creatieve brein, terwijl Jaap het organisatietalent was. Ondanks de anti-Joodse maatregelen slaagden zij erin om sommige titels in oplages van tienduizenden exemplaren te drukken. Met een deel van de opbrengst hielpen Jaap en Galinka onderduikers.

Op 30 mei 1943 werden Jacob en Galinka in Leiden opgepakt. Na overgebracht te zijn naar de strafgevangenis in Scheveningen en vervolgens naar het doorgangskamp Westerbork, werd hij gedeporteerd naar vernietigingskamp Sobibor. Ondanks hun pogingen om onopgemerkt te blijven, werd Jaap op 30 mei 1943 opgepakt door een Nederlandse politieagent. Jaap wordt gedeprteerd naar Sobibor waar hij op 2 juli 1943 werd vermoord, op 26-jarige leeftijd. Galinka, die hoogzwanger was, werd een week lang verhoord. Ze verzon een schijnverhaal en werd uiteindelijk vrijgelaten. Kort daarna beviel ze echter van een doodgeboren kind. Galinka overleefde de oorlog en ging in 1946 door met het maken van prentenboekjes onder de naam El Pintor. In totaal werden er zeventien El Pintor-boekjes gepubliceerd.

Hoewel Galinka het creatieve brein achter El Pintor was waren veel van de publicaties waren gezamenlijke creaties. Zo bedacht Jaap het idee om kinderen zelf schilderijtjes te laten maken, wat Galinka verder uitwerkte en verfijnde. In 1943 schreef Galinka een brief aan haar moeder:

‘We hebben weer iets nieuws onder handen. Maar dat wordt prachtig! (…) Met Jaap heb ik er in één avond een inleiding op rijm voor gemaakt.’

Dit betrof “Een luchtige les”, waarvoor Galinka het omslag al had getekend. Het zou een van hun laatste gezamenlijke projecten zijn. Later dat jaar werd Jaap opgepakt en vermoord in Sobibor. Het boekje zelf werd nooit meer afgemaakt.

Bronnen: 

https://www.verzetsmuseum.org/nl/kennisbank/de-mensen-achter-el-pintor

https://www.joodsmonument.nl/nl/page/529683/about-jacob-kloot