Chaja Cirel Radzanower

Trix Katz

Chaja Cirel Radzanower, geboren in Płock, 21 augustus 1891
Chaja Cirel Radzanower kwam uit Płock, een oude Poolse stad aan de Vistula waar de Joodse gemeenschap al eeuwen geworteld was. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog telde Płock bijna 10.000 Joden - ongeveer een derde van de gehele bevolking. Op enig moment voor de oorlog vertrok Chil Mayer met zijn vrouw Sara Toba Kohn naar Amsterdam, op zoek naar een nieuw leven. Ze vestigden zich op de Blasiusstraat 37, midden in de Oost-Europese Joodse buurt van de stad, waar hun dochter Chaja Cirel opgroeide. Hij werkte als lederbewerker. Ze hadden geen nationaliteit - stateloos, zoals zoveel Poolse vluchtelingen die tussen twee werelden leefden. 
De Joodse gemeenschap van Płock werd in februari 1941 volledig geliquideerd. Meer dan de helft van de Joden werd naar het concentratiekamp in Dzialdowo gestuurd. Chil Mayer en zijn gezin waren al weg. Ze hadden aan de eerste vernietiging ontsnapt. Maar niet aan de tweede. 
Op 29 mei 1943 werden ze opgepakt en naar kamp Westerbork gebracht, barak 64. Tien dagen later, op 8 juni 1943, werden ze op transport gezet. Het was geen gewoon transport. Met 3017 personen verdeeld over 46 goederenwagons was het het grootste Jodentransport vanuit Nederland naar de vernietigingskampen van de gehele oorlog. Het omvatte 1145 Joodse kinderen onder de 16 jaar. Chaja Cirel was er een van. Ze was vijftien.
Na drie dagen reizen kwamen ze aan in Sobibor. Chil Mayer en Sara Toba stierven op 11 juni 1943. Chaja Cirel staat niet apart vermeld. Ze overleefde het niet.
Een gezin uit Płock. Gevlucht. Opnieuw gevonden. Samen vermoord.