Roza de Vries-de Leeuwe

Janet Vlug

Het naambordje is gemaakt door een leerling van de 4ᵉ Montessorischool de Pinksterbloem op 4 mei 2023.

Archief onderzoek 19 juni 2026

Roza werd op 5 april 1911 geboren te Amsterdam. Ze groeit op met een jongere broer Hermanus. Er is niet veel te vinden over het leven van Roza.

Op 16 maart 1932 trouwt Roza de Leeuwe met Jacob Zadok de Vries en in 1935 krijgen ze een dochter Fimi. Het gezin duikt onder in het boerendorp Heiloo (Noord-Holland) en verbleven bij J. de Wit op Heerenweg 95. Het is een kleine eengezinswoning van ongeveer 88m². Toen de Wit dit aan de veldwachter vertelde, kwam de informatie bij NSB-burgemeester Gerardus Cornelis Bos terecht, waarna het gezin van hun bed werd gelicht. Jacob 34 jaar, Roza 31 jaar, en Fimi 7 jaar werden alle drie in Sobibor vermoord. Aan de Heerenweg, Heiloo herinnert een Stolperstein aan het gezin De Vries.

In de openbare, gedocumenteerde oorlogsarchieven van Heiloo is niet vastgelegd dat het gezin De Wit na de arrestatie is gestraft, gedeporteerd of vervolgd. Dit heeft er naar alle waarschijnlijkheid mee te maken dat J. de Wit zelf de autoriteiten inlichtte, werd hij door de bezetter niet gezien als een actieve verzetspleger die gestraft moest worden, maar juist als de melder. In de geschiedschrijving blijft het exacte motief van De Wit om het gezin aan te geven tot op de dag van vandaag omgeven met vragen (was er sprake van angst, druk of directe dwang, chantage uit de buurt, of een bewuste keuze). Het gezin De Wit kon na de fatale arrestatie van de familie De Vries in februari 1943 in de woning aan de Heerenweg blijven wonen. Na de oorlog zijn er, voor zover bekend in de openbare processtukken van de Bijzondere Rechtspleging, geen strafrechtelijke maatregelen tegen het gezin De Wit genomen.

Burgemeester Bos is berecht voor zijn rol in de oorlog. Hij overleed in vrijheid in 1958.

Bronnen:

https://www.oorlogsbronnen.nl/tijdlijn/342b3215-34b2-42fd-b4aa-2c40359115d7

https://www.hvheiloo.nl/

https://www.ancestry.com/first-name-meaning/zadok?geo-lang=nl

https://www.oorlogsbronnen.nl/tijdlijn/9d93a7d7-3cb4-4b55-bbdf-cf17d72cbdec

https://www.ru.nl/sites/default/files/2023-08/rapport_joodse_onteigeningen_noord-holland-noord.pdf https://www.uitkijkpostmedia.nl/media/pdfspecials/Bevrijdingskrant%20Heiloo%202020.pdf